Μακιαβέλι, Κλάουζεβιτς

 Μακιαβέλι, Κλάουζεβιτς

Στον στίβο της πολιτικής φιλοσοφίας των διεθνών σχέσεων μεταξύ του Θουκυδίδη και του Edward H. Carr παρεμβάλλεται ο ιδιόμορφος Μακιαβέλι. Οι βαθύτατες και συχνά πολύ παρεξηγημένες ή αυθαίρετα ερμηνευμένες παραδοχές του περί τα διεθνή συνήθως αναφέρονται αποσπασματικά ή και εκτός του νοηματικού συστήματος ιδεών του ιταλού στοχαστή. Παρεμβάλλεται επίσης ο Κλάουζεβιτς, του οποίου η ανάλυση του φαινομένου του πολέμου ενέχει βαθύτατες προεκτάσεις στον στίβο της πολιτικής φιλοσοφίας περί τα διεθνή. Δεν είναι τυχαίο το ότι ο John Rawls στο Δίκαιο των Λαών γράφει: «Θα ήταν άδικο για τον Κλάουζεβιτς να μην προσθέσουμε ότι κατά τη δική του άποψη τα συμφέροντα του κράτους μπορούν να περιέχουν οποιουδήποτε είδους ρυθμιστικούς ηθικούς στόχους και κατά συνέπεια οι στόχοι του πολέμου ίσως είναι να υπερασπίζονται τις δημοκρατικές κοινωνίες ενάντια στα τυραννικά καθεστώτα» (2002, σ. 53, υποσημ. 21). Το γεγονός πως ο Κλάουζεβιτς και όσοι τον ανέλυσαν αξιολογικά ουδέτερα έτυχαν άδικων και άθλιων επιθέσεων, αφού προηγουμένως αντιδεοντολογικά τους ταύτισαν με την επιθετική χρήση της ισχύος, αποτελεί και τον δείκτη της εξαθλίωσης των διεθνολογικών σπουδών. Ασφαλώς δεν αναφερόμαστε –διαφορετικά δεν θα το μνημονεύαμε– στη διεθνολογική τσαρλατανιά, αλλά σε ακαδημαϊκούς που επιβάλλεται να είναι προσεκτικοί και συγκρατημένοι στις διατυπώσεις, τα σχόλια και τις εκτιμήσεις για τα έργα άλλων συναδέλφων τους.

Αρέσει σε %d bloggers: