Hans Morgenthau, Raymond Aron, Kenneth Waltz, Martin Wight, Hedley Bullκαι Robert Gilpin

Hans Morgenthau, Raymond Aron, Kenneth Waltz, Martin Wight, Hedley Bullκαι Robert Gilpin

martinbgΑφού ομολογηθεί προγραμματικά πως η ομαδοποίηση μεγάλων διεθνολόγων όπως οι Morgenthau, Aron, Waltz, Wight, Bull και Gilpin, τα κύρια διεθνολογικά έργα των οποίων αναλύονται σε άλλα σημεία της παρούσης σελίδας, συνιστά ενδεχομένως μεγάλο  στοχαστικό ατόπημα, σημειώνεται ότι αυτοί οι στοχαστές αποτελούν τους θεμελιωτές της θεωρίας διεθνών σχέσεων της μετα-Carrεποχής. Χωρίς τον παραμικρό ενδοιασμό θα προσθέταμε ότι, παρά το γεγονός πως μερικά κείμενα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο είναι ενδεχομένως αξιόλογα, η θεωρία διεθνών σχέσεων θα ήταν πιο υγιής αν εξέλειπαν οι αναρίθμητες πολιτικές εκλογικεύσεις που σερβίρονται ως επιστημονικές μελέτες σε ανυποψίαστους αναγνώστες και αν οι ενδιαφερόμενοι για την επιστημονική κατανόηση των διεθνών σχέσεων περιόριζαν τη μελέτη τους στα διεθνολογικά έργα αυτών των στοχαστών. Δεν αναφέρομαι μόνο στα αβάσιμα θεωρήματα ή ιδεολογήματα που κατέκλυσαν τη διεθνολογική βιβλιογραφία, αλλά επίσης και στο γεγονός πως συχνά πυκνά οι «ταξινομητές των σχολών σκέψης» που βασικά στηρίζονται στους παραπάνω στοχαστές αυθαιρετούν σε απελπιστικό βαθμό. Οι Morgenthau, Aron, Waltz, Wight, Bull και Gilpin είναι αναμφίβολα αναλυτές απέραντης ευρυμάθειας, υψηλού επιστημονικού ήθους και απαράμιλλης στοχαστικής εντιμότητας, καθώς επίσης και ακτινοβόλους κύρους και αξιοπιστίας, που τους θωρακίζουν στοχαστικά. Αριστοτέχνες στον στίβο της ιστορικής και γνωσιοθεωρητικής θεμελίωσης και εν πολλοίς αξιολογικά ουδέτεροι, οι στοχαστές αυτοί περιέγραψαν από διαφορετικές αλλά συγκλίνουσες επιστημονικές οπτικές το υπαρκτό διακρατικό σύστημα στο οποίο –τα νεότερα χρόνια– επικράτησαν οι αξιώσεις πολιτικής κυριαρχίας πολλών διακριτών κοινωνιών λόγω ευόδωσης των αντίστοιχων συλλογικών αξιώσεων ελευθερίας. Η ανάδειξη διακριτών ηθικοκανονιστικών συστημάτων, ο κατακερματισμός στις πολιτικά κυρίαρχες πολιτείες της δικαιοσύνης, η αποκέντρωση του δικαίου, της ηθικής και της τάξης, καθώς και η ανάδειξη των αιτίων πολέμου που με πληρότητα είχε ήδη περιγράψει και ερμηνεύσει ο Θουκυδίδης επανέφεραν στο προσκήνιο τα διλήμματα και τα προβλήματα των διακρατικών σχέσεων των νεότερων χρόνων. Αναπτύσσοντας τις θεωρήσεις υπό το πρίσμα της Υπαρκτικής ετερότητας και του γεγονότος της εθνικής-κρατικής κυριαρχίας, οι αναλυτές αυτοί μας βοηθούν να κατανοήσουμε επαρκώς τις παρεμβαλλόμενες μεταβλητές μεταξύ της ειρήνης-σταθερότητας και του υπαρκτού διακρατικού συστήματος. Είναι ευνόητο πως στο ερώτημα κατά πόσο στη διεθνή πολιτική το ρευστό σύστημα ισορροπίας δυνάμεων αναμένεται να αντικατασταθεί σύντομα από ένα αξιόπιστο μη ηγεμονικό σύστημα συλλογικής ασφάλειας και κατά πόσο θα εκλείψουν τα αίτια πολέμου, η απάντησή τους είναι αναμενόμενα απαισιόδοξη. Τέλος, με εξαίρεση τον Martin Wight, που επιχείρησε συσχέτιση –με στοιχειώδη έστω τρόπο– των φιλοσοφικών στοχασμών με τη θεωρία διεθνών σχέσεων, οι προαναφερθέντες αναλυτές δεν προχώρησαν στην καλλιέργεια αυτού που πιο πάνω αναφέραμε ως πολιτική φιλοσοφία των διεθνών σχέσεων, δηλαδή την εμβάθυνση στα διλήμματα και hedleybullτα προβλήματα που ανακύπτουν λόγω της δομής του σύγχρονου διεθνούς συστήματος. Το ίδιο συμβαίνει και με τις θεωρήσεις  του Θουκυδίδη στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Το Παραδοσιακό Παράδειγμα στο οποίο βάσισαν την ανάλυσή τους αυτοί οι στοχαστές περιγράφει με ακρίβεια τη δομή, τις λειτουργίες, τα προβλήματα  και τα διλήμματα ενός διεθνούς συστήματος που διέπεται από την αξίωση πολιτικής κυριαρχίας των κοινωνιών (και την αναρχία που αποτελεί συμπαραδήλωσή της), αλλά δεν προχωρεί σε ηθική αποτίμηση των διλημμάτων ή σε επεξεργασία ζητημάτων όπως η δικαιοσύνη. Όπως ρητά σημειώνει ο Bull στην Άναρχη Κοινωνία, η ανάλυσή του αφορά τη διεθνή τάξη και όχι τη διεθνή δικαιοσύνη. Σημείωση: Τα διεθνολογικά βιβλία του Αρόν δεν μεταφράστηκαν στα ελληνικά. Το μεγάλο έργο του του 1962, πληροφορήθηκα χωρίς να το δω ότι υπάρχει σε μετάφραση των Ενόπλων Δυνάμεων που δεν κυκλοφόρησε ευρύτερα. Ο υποφαινόμενος χρησιμοποιεί τις γαλλικές εκδόσεις των έργων του.

Advertisements
Αρέσει σε %d bloggers: