Εισαγωγή: Αναρτώνται τέσσερα άρθρα γραμμένα στο Slpress τέλος 2019 και αρχές 2020. Υπάρχουν εκατοντάδες παρόμοιες παρεμβάσεις που τελικά αποτελούν; «τρύπες στο νερό». «Δυστυχώς» και αυτό ισχύει για κάθε αμυνόμενο κράτος. «Τρύπες στο νερό» μέσα στους αυτοκαταστροφικούς κατευναστικούς χείμαρρους τύπου «καζάν-καζάν». Τι «δέον γενέσθαι»; Το «δέον» δεν είναι αρμοδιότητα φορέων επιστημονικών τίτλων οι οποίοι εάν και όταν αξίζει να παρεμβαίνουν χρήζει η ανάλυση να είναι αξιολογικά ουδέτερη και οι θέσεις που παρατίθενται να ισχύουν για όλα τα κράτη και όλες τις γνωστές ιστορικές διαδρομές αρχίζοντας από την προ-κλασική και κλασική εποχή μέχρι τις μέρες μας. Εν τέλει, ο Θουκυδίδης αποτύπωσε όλα τα αξιώματα κάθε κρατοκεντρικού συστήματος κάθε εποχής και ο Αριστοτέλης περιέγραψε αυτά που συμβαίνουν σε κάθε διαχρονικά αναλλοίωτο ταξίδι-Οδύσσεια κάθε κοινωνικοπολιτικού γίγνεσθαι. Ταξίδι στο οποίο συμμετέχουν έλλογα ανθρώπινα όντα. Έλλογα και κάποιοι να μην το ξεχνούν και παρακάμπτουν για φτηνούς, για ιδιοτελείς και ενίοτε για σκοπούς θηριωδών προδιαγραφών. Το Δέον λοιπόν και με όρους πολιτικού, νομικού, θεσμικού και στρατηγικού ορθολογισμού ορίζεται από τους πολίτες εντολείς της εντολοδόχου πολιτικής εξουσίας. Όσον δε αφορά το έσχατο εθνικό συμφέρον της ακεραιότητας της Επικράτειας που προβλέπουν οι πρόνοιες των Συνθηκών για όλα τα κράτη ισχύει το «ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΧΘΕΣ». Ποιο είναι εμπράγματα το «χθες» ενδέχεται να είναι μέρες ή άντε μήνες για την λήψη αποφάσεων ΠΛΗΡΟΥΣ! ΚΑΙ ΚΑΘΟΛΙΚΗΣ! ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΠΡΟΝΟΙΩΝ ΓΙΑ 12 ΜΙΛΙΑ ΑΙΓΙΑΛΙΤΙΔΑ, ΑΟΖ ΚΑΙ ΥΦΑΛΟΚΡΗΠΙΔΑ.
· 11/12/2019 Ο Μητσοτάκης στην Ουάσιγκτον – Κράτος πελάτης ή σύμμαχος;
· 18/01/2020 Δίκαιο της θάλασσας, τα θολά νερά και τα βήματα του Μητσοτάκη
· 15/01/2020 Γιατί η ελληνική διπλωματία πρέπει να ξαναμάθει το αλφάβητο της στρατηγικής.
· 09/02/2020 Το “δόγμα Νίξον” και γιατί η Ελλάδα έγινε αναλώσιμο κράτος
Ο Μητσοτάκης στην Ουάσιγκτον – Κράτος πελάτης ή σύμμαχος;
11/12/2019
Η συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο Τραμπ είναι κάτι περισσότερο από σημαντική. Σε μια μεταβατική ιστορική βάση καταιγιστικών στρατηγικών ανακατατάξεων, οι ΗΠΑ είναι η συντριπτικά ισχυρότερη δύναμη του πλανήτη. Η Ελλάδα, επιπλέον, είναι ενταγμένη ως ισότιμο μέλος στις Δυτικές συμμαχίες για το μέλλον των οποίων η στρατηγική της Ουάσιγκτον είναι προσδιοριστική. Οι υποτονικές και ενίοτε αχρείαστα υποτακτικές για την Ελλάδα σχέσεις με τις ΗΠΑ χρειάζονται νέα αφετηρία. Εάν έχουμε στρατηγική, είναι η κατάλληλη συγκυρία.
Κατ’ αρχάς, υπογραμμίζουμε ότι ο προσδιοριστικός ρόλος των ΗΠΑ συμπεριλαμβάνει την Ατλαντική Συμμαχία, την ΕΕ και όλους τους υπόλοιπους δυτικούς θεσμούς και οργανισμούς. Υπό ένα ευρύτερο πρίσμα, επίσης, διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στο υπό διαμόρφωση πολυπολικό διεθνές σύστημα των πολλών πλέον μεγάλων δυνάμεων. Καθώς προχωράμε βαθύτερα στον 21ο αιώνα οι ΗΠΑ, ως η ισχυρότερη δύναμη του πλανήτη, φέρει την κύρια ευθύνη και το βάρος να σταθεροποιηθεί ένα νέο σύστημα πλανητικής ισορροπίας δυνάμεων.
Μπορεί η ισχύς και οι στρατηγικές των ΗΠΑ να αποτελούν αποφασιστικής σημασίας παράγοντα, πλην δεν σημαίνει ότι τα λιγότερο ισχυρά κράτη είναι καταδικασμένα σε λογικές κάτσε-σήκω. Τα βιώσιμα πλην λιγότερο ισχυρά κράτη έχουν από καιρό αναπτύξει στρατηγικές επιλογές, ούτως ώστε οι εξ αντικειμένου ασύμμετρες σχέσεις να ισορροπούν προς όφελός τους. Υπάρχουν πολλές περιπτώσεις που θα μπορούσαν να φωτίσουν αυτή την πτυχή και θα μπορέσουμε να επανέλθουμε.
Τουρκία τα τελευταία χρόνια, πάντως, είναι παραδειγματική περίπτωση για το πώς ένα περιφερειακό κράτος μπορεί να συναλλάσσεται στην βάση των ρευστών και, συχνά εκατέρωθεν, αντίθετων συμφερόντων, επί ζητημάτων που το ίδιο θεωρεί σημαντικά σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Όπως καθημερινά καταμαρτυρείται στις σχέσεις με όλους τους μεγάλους παίχτες το μείζον είναι οι συναλλαγές πάνω στην εκατέρωθεν πλάστιγγα κόστους-οφέλους.
Τι θα κάνει αξιόπιστη την Ελλάδα
Πρώτον, οι Έλληνες ηγέτες, ιδίως σε τόσο σημαντικές συναντήσεις όπως του Έλληνα πρωθυπουργού τον Ιανουάριο με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, οφείλουν να δημιουργούν αξιόπιστες παραστάσεις για το τι θέλει η Ελλάδα. Συγκεκριμένα, ποιους σκοπούς επιδιώκει να εκπληρώσει, δηλαδή, τα ιεραρχημένα εθνικά της συμφέροντα (που πρέπει άμεσα να οριστούν και ιεραρχηθούν επακριβώς).
Δεύτερον, να δείχνουν ότι έχουν γνώση, επίγνωση και θέσεις για τα περιφερειακά και πλανητικά ζητήματα αλλά και το πώς αυτά συμπλέκονται, συγκλίνουν ή αποκλίνουν με τα αντίστοιχα της μεγάλης δύναμης. Τρίτον, να γνωρίζουν –και να είναι ικανοί και εκπαιδευμένοι γι’ αυτό– να κάνουν συναλλαγές συμφερόντων με δεδομένο ότι θεωρούν κόκκινες γραμμές τα έσχατα συμφέροντα (βλ. παρεμβαλλόμενο πίνακα).
Τέταρτον, να δίνουν αξιόπιστη παράσταση ότι διαθέτουν εθνική στρατηγική, ότι η Ελλάδα ως ισχυρό περιφερειακό κράτος ασκεί στρατηγική εποπτεία και κυρίως ότι αποτρέπει τις αναθεωρητικές απειλές. Στην παρούσα συγκυρία ότι η Ελλάδα ασκεί τα δικαιώματα που απορρέουν από τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου στο Αιγαίο. Κάνοντας ταυτόχρονα σαφές ότι η Τουρκία, εάν έχει αντίρρηση, είναι ελεύθερη να προσφύγει στο διεθνές δικαστήριο.
Πέμπτον, να κάνουν σαφές ότι στην Κύπρο, η Ελλάδα, πέραν των εκατοντάδων χιλιάδων ομοεθνών και μέχρι να συμφωνηθεί βιώσιμη διέξοδος, είναι εγγυήτρια δύναμη. Ταυτόχρονα να κάνουν σαφές πως η βιωσιμότητα του κράτους έγκειται στην εφαρμογή της διεθνούς και ευρωπαϊκής νομιμότητας. Μπορεί βέβαια εδώ στην Ελλάδα κάποιοι να λένε η «εσωτερική πτυχή του κυπριακού είναι υπόθεση των Κυπρίων», τουτέστιν, οι Κύπριοι έχουν δικαίωμα να αυτοκτονήσουν, αλλά τέτοια λέγοντας η Ελλάδα για την ηγεσία και τα επιτελεία μιας μεγάλης δύναμης καθίσταται αναξιόπιστη και ευρύτερα αναλώσιμη στα στρατηγικά παίγνια.
Οι ΗΠΑ έχουν πάντα εναλλακτικές
Σε μια συνάντηση με τον ηγέτη και τα επιτελεία μιας μεγάλης δύναμης αποτελεί προϋπόθεση αξιοπιστίας να ξέρεις εσύ τι θέλεις για τα εθνικά σου συμφέροντα. Να διαθέτεις στρατηγική εθνικής ασφάλειας για την εκπλήρωσή τους. Να θέτεις όρους και κόκκινες απαραβίαστες γραμμές στις απειλές, ιδιαίτερα στην παρούσα ιστορική συγκυρία που ο αναθεωρητισμός της Τουρκίας είναι πασίδηλος σε όλους.
Χωρίς εθνικό σκοπό-συμφέρον και χωρίς γνωστοποίηση της στρατηγικής τους, οι συζητήσεις είναι όχι μόνο άσκοπες αλλά και επικίνδυνες. Πρέπει να θυμούνται ότι τα κρατικά επιτελεία μιας μεγάλης δύναμης, όπως οι ΗΠΑ, έχουν πάντα πλήθος εναλλακτικών αποφάσεων πάντα πάνω στο τραπέζι του προέδρου πριν τέτοιες συναντήσεις. Εάν εσύ δεν ζητήσεις και δεν κάνεις συναλλαγές, σου ζητούν να δεχθείς την επαχθέστερη. Πάντως, με δεδομένη την γνωστή ρήση «βιώσιμο είναι εκείνο το κράτος που έχει επαρκή ισχύ και στρατηγική να εφαρμόσει τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου για την επικράτειά του» ακόμη και παραμικρή ταλάντευση της Ελλάδας για το δίκαιο της θάλασσας την καθιστά αναξιόπιστη. Εξ ου και η θέση ότι απαιτείται να προχωρήσει άμεσα στην πλήρη εφαρμογή του.
Ο παρεμβαλλόμενος πίνακας είναι οι τομείς και η ιεράρχησή τους. Κάθε χρόνο, για παράδειγμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά και άλλων σοβαρών και βιώσιμων κρατών, ορίζουν και ιεραρχούν τα συμφέροντα που προασπίζεται και προάγει η εθνική στρατηγική. Είναι ιεραρχημένα αλλά και αλληλένδετα. Για παράδειγμα, η άμυνα και η ασφάλεια που αφορά την επιβίωση και την ακεραιότητα της Επικράτειας, συναρτώνται άμεσα με την φιλοπατρία των πολιτών, την ποιότητα της διπλωματίας, την δυνατότητα και ετοιμότητα δέσμευσης πόρων για τις αμυντικές δαπάνες, την πνευματική ευρωστία της κοινωνίας και την κοινωνική στήριξη της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας των πολιτών.
Τι σημαίνει υπεύθυνη πολιτική ηγεσία
Δεν θα επεκταθούμε στην περαιτέρω ανάλυση αυτής της τυπολογίας των εθνικών συμφερόντων που όλοι χρησιμοποιούν και κυρίως δεν θα τα ορίσουμε εμείς. Ένας αναλυτής μπορεί να διατυπώσει άποψη αλλά ο ορισμός και η ιεράρχηση είναι υπόθεση του κοινωνικοπολιτικού συστήματος και της ηγεσίας. Όταν λέμε ότι πρέπει επιτέλους να γίνουμε κράτος και μάλιστα σοβαρό, αυτό βασικά σημαίνει.
Στα πιο πάνω προσθέτουμε και τα εξής: Η πολιτική ηγεσία εκπροσωπεύει τα μέλη της κοινωνίας που στην ημέτερη ελληνική δημοκρατική παράδοση είναι και οι εντολείς. Οι πολίτες δεν είναι ετερόκλητος όχλος, όπως υβριστικά και δεσποτικά ειπώθηκε για τις διαδηλώσεις αναφορικά με την συμφωνία των Πρεσπών.
Η πολιτική ηγεσία ενός κράτους, επίσης, ποτέ δεν συμπεριλαμβάνει παντογνώστες. Εξ ου και η ανάγκη για ενισχυμένα κρατικά επιτελεία και όχι διαβρωμένα με στελέχη ΜΚΟ και μάλιστα βεβαρημένα με άγνοια, μυστηριώδη αντιπάθεια στην εκπλήρωση κάθε ελληνικού στρατηγικού σχεδίου και μυστήριες διασυνδέσεις με διεθνικούς και άλλους δρώντες του εξωτερικού.
Ολοκληρώνουμε, λέγοντας ότι οι Αμερικανοί διαθέτουν ένα τεράστιο σύστημα ανάλυσης, στάθμισης και εκτίμησης των πραγμάτων. Έξη μήνες μετά τον πρωθυπουργό που δεν ήξερε ότι υπάρχουν θαλάσσια σύνορα και θεωρούσε την ελληνική κοινωνία ετερόκλητο όχλο, ο νυν πρωθυπουργός αξίζει να προχωρήσει στα ουσιώδη και στοιχειώδη. Εκτίμηση πολλών είναι ότι, στην παρούσα φάση, η Ελλάδα διαθέτει αξιόμαχες Ένοπλες Δυνάμεις.
Δίκαιο της θάλασσας, τα θολά νερά και τα βήματα του Μητσοτάκη
18/01/2020
Κράτος σημαίνει οργάνωση, διοίκηση, αποτελεσματικότητα και αξιοπιστία στην εκπλήρωση των ιεραρχημένων εθνικών συμφερόντων. Η εκάστοτε εντολοδόχος πολιτική εξουσία είναι εφήμερη, αποστολή της είναι η εκπλήρωση αυτών των συμφερόντων και εάν αυτό δεν τηρείται και εάν ισχύουν δημοκρατικές προϋποθέσεις είναι ανακλητή και αντικαταστάσιμη. Εντολείς και αρμόδιοι για ανάκλησή της είναι οι πολίτες και εάν κάτι έπρεπε να αλλάξει στο Σύνταγμα είναι να θεσμοθετήσει τον τρόπο άμεσων δημοκρατικών διαδικασιών αντικατάστασης.
Εάν κάτι υπάρχει για το οποίο θα έπρεπε να είχαν πολλοί φορείς εξουσίας, οι οποίοι θα έπρεπε να είχαν αντικατασταθεί τις τελευταίες δεκαετίες, αφορά τη μη εφαρμογή των προνοιών του διεθνούς δικαίου τις θάλασσας. Οφείλεται στις απίστευτες παλινωδίες και ασυνέπειες, την αθέτηση υποσχέσεων, την ανικανότητα χάραξης αποτελεσματικής στρατηγικής (παρά την δέσμευση γιγαντιαίων σπάνιων πόρων για την άμυνά μας) και τις θεμελιώδεις συγχύσεις όσον αφορά τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου, όπως και τις πολιτικές όψεις του διεθνούς δικαίου και των διεθνών θεσμών.
Για το έλλειμμα επίσης σωστών εκτιμήσεων ως προς αυτά τα ζητήματα αλλά και την χειραγώγηση των πολιτικών εξουσιών από “ιδρύματα” ποικιλότροπα έξωθεν εξαρτημένα. Όπως έχουμε συχνά αναφέρει τα αίτια των ελλειμμάτων της εθνικής στρατηγικής της Ελλάδας είναι πολλά. Ένας σημαντικός λόγος είναι η σχεδόν παντελής απουσία άρτιων κρατικών επιτελείων συλλογής βάσιμων πληροφοριών, δημιουργία βάσης δεδομένων, ανάλυσης και στάθμισης-εκτίμησης όλων των κριτηρίων και παραγόντων της διεθνούς και ευρωπαϊκής πολιτικής –νομικών, θεσμικών, πολιτικών, οικονομικών, στρατηγικών και τα λοιπά– που επηρεάζουν το ελληνικό κράτος και τα συμφέροντά του.
Επειδή μια τέτοια κρατική δομή απουσιάζει και επειδή τα πολιτικά πρόσωπα άγονται και φέρονται από περιφερόμενους και μη εκλεγμένους φορείς γνωμών, οι δηλώσεις, ενέργειες και αποφάσεις αναμενόμενα είναι αβάστακτα λανθασμένες. Το μόνο σώμα στοιχειωδώς οργανωμένο είναι οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις των οποίων όμως η αποστολή ακυρώνεται ελλείψει πολιτικής στρατηγικής.
Κρίσιμο το δίκαιο της θάλασσας
Οι δύο όψεις μιας εθνικής στρατηγικής, έχουμε ξανά γράψει, είναι η στρατιωτική στρατηγική και η πολιτική στρατηγική. Αμφότερες εδράζονται πάνω στα ιεραρχημένα εθνικά συμφέροντα που αποτελούν τους σκοπούς που εκπληρώνει μια στρατηγική. Αν κάτι μπορεί να γίνει ακαριαία και αποτελεσματικά για να αντιμετωπιστεί αυτό το έλλειμμα είναι η άμεση συγκρότηση κρατικών επιτελείων για να διασφαλίζεται ροή έγκυρων αναλύσεων και προτάσεων πολιτικής από τους αρμόδιους κρατικούς λειτουργούς.
Αν και τα θέματα αυτά δεν εξαντλούνται σ’ ένα σύντομο κείμενο θα μπορούσε εν τούτοις να πούμε ότι τα ζητήματα του διεθνούς δικαίου της θάλασσας είναι κρίσιμο ζήτημα. Αφορούν τον νόμιμο, θεμιτό και νομιμοποιημένο διπλασιασμό περίπου της κυριαρχίας της ελληνικής επικράτειας ταυτόχρονα και την θέση και τον ρόλο του ελληνικού κράτους στο σύστημα γεωπολιτικών συσχετισμών και συσχετισμών των Βαλκανίων, της Μεσογείου και της περιφέρειάς μας ευρύτερα.
Στεκόμαστε λοιπόν στο δίκαιο της θάλασσας όχι για να αποφανθούμε επί παντός επιστητού αλλά για να αναφερθούν τα κύρια και να συνδεθούν με την εθνική στρατηγική και την ανάγκη άμεσης άσκησης των κυριαρχικών δικαιωμάτων που προβλέπει η διεθνής νομιμότητα.
Πρώτον, το ενδεχόμενο μικρής ή μεγάλης πολεμικής σύρραξης δεν εξορκίζεται αλλά αντιμετωπίζεται με σοβαρότητα και υπευθυνότητα. Εν μέσω απειλητικού “αφηνιάσματος” της Τουρκίας και απίστευτα παράνομων αποφάσεων της Άγκυρας, είναι επιτακτικό να ληφθεί άμεσα μέριμνα βέλτιστου συνδυασμού των συντελεστών ισχύος για την διασφάλιση της μέγιστης δυνατής αποτρεπτικής ικανότητας και την διασφάλιση ενισχυτικής εξωτερικής εξισορρόπησης. Σε αμφότερα φαίνεται ότι για πρώτη φορά προς τα εκεί κινούμαστε και κομματικά αποστασιοποιημένα, λέμε “εύγε”.
Τονίζουμε όμως ότι εν μέσω κρίσης και πολυετούς ακινησίας πολλά πρέπει να γίνουν άμεσα για να μεγιστοποιήσουμε την αμυντική-αποτρεπτική ικανότητα και την στρατηγική μας αξιοπιστία. Να την μεγιστοποιήσουμε με ότι διαθέτουμε λαμβάνοντας υπόψη ότι όριο είναι ο ουρανός για την αύξηση της ισχύος του κράτους με βέλτιστο συνδυασμό των συντελεστών ισχύος που διαθέτουμε.
Υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ
Δεύτερον, όπως και ο νυν Έλληνας πρωθυπουργός είπε σε πρόσφατη συνέντευξή του –επιτέλους ένας πρωθυπουργός το τόνισε γιατί καιρό είχαμε να το ακούσουμε– η επέκταση της αιγιαλίτιδας μέχρι και 12 μίλια, είναι μονομερές κυριαρχικό δικαίωμα. Ενόψει τουρκικών απειλών το ζήτημα είναι η αποτρεπτική ικανότητα και τίποτα άλλο.
Απαιτείται αταλάντευτη αποφασιστικότητα και υπευθυνότητα αλλά και αποτελεσματική προετοιμασία για να ασκήσουμε το δικαίωμά μας το συντομότερο δυνατό. Όπως ήδη αναφέρθηκε, μεριμνούμε κατά προτεραιότητα για εσωτερική εξισορρόπηση (βέλτιστος συνδυασμός των συντελεστών μας συμμαχιών) και εξωτερική εξισορρόπηση (συμμαχίες στην βάση στρατηγικών και οικονομικών συμφερόντων).
Τρίτον, το επόμενο είναι η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ. Στέκομαι στην υφαλοκρηπίδα, αφού τονίσω ως παράδειγμα αποφάσεις άλλων κρατών, αλλά και τις αποφάσεις επί Γιάννη Μανιάτη στις νότιες θάλασσές μας. Χρειάζεται προσοχή για να θωρακιστεί το πολιτικό σύστημα κατά ελλειμματικών αναλύσεων, κατά του νομικισμού από τον οποίο πάσχουμε βαριά, κατά ανυπόστατων γνωμών, κατά συνδρόμων φοβίας, κατά κακόβουλων υποβολών και κατά ασύστολων γνωμών.
Υπογραμμίζουμε λοιπόν το σχεδόν αυτονόητο: Ο προσδιορισμός της υφαλοκρηπίδας είναι κυριαρχικό μας δικαίωμα. Σίγουρα εάν είχαμε απέναντί μας μια αγγελική Τουρκία θα καθόμασταν ίσως και αγκαλιασμένοι με τους γείτονές μας για μέση γραμμή ή και “δίκαιη λύση”. Για την τελευταία, εάν υπάρχει διαφορά, αποφασίζει το διεθνές δικαστήριο. Αυτό εάν η Τουρκία ήταν αγγελικά πλασμένη και έτοιμη να συζητήσει λογικά μόνο για αυτό και όχι για άλλα ζητήματα, ή τα δικαιώματα των νήσων, που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.
Στην Χάγη μόνο για την υφαλοκρηπίδα
Επιπλέον, η κάθε “συνομιλία” δεν θα αφορά την άσκηση του δικαιώματός μας στις θάλασσές μας, αλλά μόνο των ζωνών που εφάπτονται με τις τουρκικές, εάν αρχικά η βάση οριοθέτησης είναι η μέση γραμμή.
Τέταρτον, ως προς αυτό λοιπόν υπογραμμίζουμε την παραπλήσια –-αλλά αναμενόμενα όχι τόσο προχωρημένη όπως η θέση που μόλις διατυπώθηκε-– συγκρατούμε την πολύ υπεύθυνη θέση του νυν πρωθυπουργού στην πρόσφατη συνέντευξή του, ότι για την Χάγη θα μπορούσαμε να μιλήσουμε μόνο για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας.
Εμείς λοιπόν λέμε αυτό έπεται της οριοθέτησης ή γίνεται ταυτόχρονα με την οριοθέτηση πρόταση προς την Άγκυρα. Μόνο εκεί, επαναλαμβάνεται, που οι ζώνες συναντώνται, ενώ δεν συζητάμε καν για το δικαίωμα των νήσων για υφαλοκρηπίδα σύμφωνα με τις πρόνοιες της Συνθήκης του δικαίου της θάλασσας. Αυτονόητα, κανείς δεν μπορεί να εμποδίσει την Άγκυρα για αμφότερα να προσφύγει στο διεθνές δικαστήριο και ως φιλειρηνικό κράτος δεν έχουμε πρόβλημα εάν το κάνει.
Για κάθε καλόπιστη και βάσιμη συζήτηση επί αυτών, υπάρχουν κάποια ζητήματα που τίθενται, στην βάση όμως έγκυρων νομικών και πολιτικών επιχειρημάτων. Πιο συγκεκριμένα, πρέπει κάνοντας αυτές τις κινήσεις και λαμβάνοντας υπόψη τις πολλές αμφίπλευρες νομικές και πολιτικές πτυχές, απαιτείται να συνεκτιμηθεί δεόντως ότι η Τουρκία, μεταξύ άλλων:
- Δεν υπέγραψε την Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας.
- Απείλησε με το παράνομο casus belli του 1995.
- Παραβιάζει τον ελληνικό κυριαρχικό χώρο καθημερινά και
- Κατέχει το 1/3 της Κυπριακής Δημοκρατίας και μόνο πράκτορες της ή ηλίθιοι δεν θα έβλεπαν ότι αποσκοπεί σε ολικό έλεγχο της Μεγαλονήσου, με οτιδήποτε και αν σημαίνει αυτό για την Ελλάδα.
- Παράλληλα, με άρνηση τερματισμού των τετελεσμένων στην βάση των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας και του άρθρου 2 του Κεφαλαίου Ι του Χάρτη του ΟΗΕ, προχωρεί σε (μονομερή;!) χάραξη θαλάσσιων ζωνών συμπεριλαμβανομένης υφαλοκρηπίδας σε διάφορες περιοχές, αμφισβητεί τα νόμιμα δικαιώματα των νήσων ακόμη και της… νήσου Εύβοιας, προχωρεί σε παράνομες έρευνες και ενδεχομένως σύντομα εξορύξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.
- Σύναψε το παράνομο μνημόνιο με την Λιβύη που με κάθε κριτήριο αποτελεί μια επαναστατική αναθεωρητική πράξη εις βάρος της Ελλάδας, ενώ απειλεί σύντομα να προχωρήσει σε έρευνες και ίσως εξορύξεις.
- Όταν μάλιστα ο υπουργός Εξωτερικών της Άγκυρας ψιθύρισε κάτι για Χάγη, εννοούσε να μας εγκλωβίσει σε νομιμοποιητικές για τον αναθεωρητισμό της “συνομιλίες”, μέσα στον μεγάλο λαβύρινθο των τουρκικών αξιώσεων που οδηγεί βασικά σε εκπλήρωση όλων των αναθεωρητικών αξιώσεων της Άγκυρας.
Άμεσες αποφάσεις
Θα μπορούσαμε να επεκταθούμε για ένα όντως μεγάλο και πολύ σοβαρό ζήτημα που αφορά την κυριαρχία του ελληνικού κράτους. Προσθέτουμε μόνο ότι εάν τα πιο πάνω είναι βάσιμα απαιτείται σε πολιτικό επίπεδο και σε συνεργασία με τα κρατικά επιτελεία –και όχι περιφερόμενους φορείς γνωμών ή άλλων επικίνδυνων και ύποπτων θέσεων– η κυβέρνηση να κτίσει πάνω σε μια σειρά αξιόλογων ορθών θέσεων που έχει ήδη υιοθετήσει και να πάρει συγκεκριμένες άμεσες αποφάσεις.
- Όπως και ο πρωθυπουργός δήλωσε, χρειάζεται ετοιμότητα άμεσης αντιμετώπισης επιθετικών ενεργειών «όπως πρέπει», λαμβανομένου υπόψη ότι εάν ο αντίπαλος προχωρήσει δεν εξαρτάται από εμάς, αλλά από μια σειρά εξαρτημένων μεταβλητών μεγάλης κύμανσης τις οποίες οι κυβερνήσεις των προηγούμενων δεκαετιών δεν κατάφεραν να επηρεάσουν αποτελεσματικά.
- Να προχωρήσει αμέσως όσον αφορά την αιγιαλίτιδα ζώνη ταυτόχρονα και να ληφθεί μέριμνα όσον αφορά την έκτασή της στο κεντρικό Αιγαίο να υπάρχει ελεύθερη διάβαση.
- Να προχωρήσει άμεσα στον προσδιορισμό της υφαλοκρηπίδας σε όλες τις Ελληνικές θάλασσες τηρώντας αυστηρά το διεθνές δίκαιο. Εκεί όπου τα όρια συναντούν τα Τουρκικά –πάντα στην βάση αυτού που δήλωσε ο πρωθυπουργός μόνο για αυτό– όπως αναφέρθηκε ήδη να ζητηθεί από την Τουρκία να οριστεί η μέση γραμμή και αν διαφωνεί να συζητηθεί μέσα σε εύλογα χρονικά όρια. Εάν η Τουρκία μιλήσει για δίκαιη διευθέτηση και θέτει αναθεωρητικές αξιώσεις να της ζητήσει να πάμε στο διεθνές δικαστήριο διαφορετικά ισχύει η μέση γραμμή. Και ασφαλώς απέναντί στις απειλές της να είναι ορθωμένη μια αξιόπιστη εθνική στρατηγική που αφενός θα την αποτρέψει να εκτελέσει επιθέσεις οποιασδήποτε βαθμίδας και αφετέρου θα διασφαλίσει τα Ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.
- Μέριμνα για την “Αχίλλειο πτέρνα” της Κύπρου με άμεση ενεργοποίηση του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου και οτιδήποτε άλλο απαιτείται αμυντικά, στρατηγικά και συμμαχικά. Καιρός είναι εξάλλου να γίνει κατανοητό πως ποτέ δεν πρέπει να αναγνωριστούν τα τετελεσμένα με δήθεν (τουρκικών προδιαγραφών) λύσεις, που επιπλέον θα θέσουν όλη
την Κύπρο υπό τουρκικό έλεγχο.
- Στην βάση αυτών των αποφάσεων εντατικοποίηση των στρατηγικών κινήσεων με άλλα κράτη της Μεσογείου αλλά και τις ΗΠΑ, την Γαλλία, την Γερμανία, την Βρετανία και γιατί όχι την Ρωσία. Για την ΕΕ επιτέλους απαιτείται να γίνει κατανοητό ότι στους τομείς αυτούς έστω και αν οι δυνατότητες της Ευρωπαϊκής κοινότητας ως συλλογικού οργάνου είναι λίγες, η Ελλάδα είναι νομιμοποιημένη για αρνησικυρία για οτιδήποτε αφορά τα εθνικά της συμφέροντα. Όλοι στην Ευρώπη έτσι σκέφτονται και έτσι αποφασίζουν.
Γιατί η ελληνική διπλωματία πρέπει να ξαναμάθει το αλφάβητο της στρατηγικής. Ήφαιστος Παναγιώτης 15/01/2020
Πρωτίστως και κατά κύριο λόγο, το διεθνές δίκαιο, οι συνθήκες και τα καταστατικά των διεθνών θεσμών, αφορούν τη διεθνή τάξη. Δηλαδή, την οριοθέτηση της κυριαρχίας που καλύπτει η επικράτεια των κρατών-μελών του ΟΗΕ στο έδαφος, στη θάλασσα και στον αέρα. Ενώ αυτό είναι το ορθό και το ορθολογιστικό, η ελληνική διπλωματία, για την ακρίβεια οι ηγετικοί κύκλοι στην Αθήνα, εν πολλοίς, παραμιλάνε, μπερδεύονται και κατρακυλάνε σε δίνη θεμελιωδών συγχύσεων.
Όποτε οξυνθεί ο τουρκικός αναθεωρητισμός αναδεικνύονται, αφενός ελλειμματικές και προβληματικές διατυπώσεις όρων και εννοιών, αφετέρου μεγάλο έλλειμμα στρατηγικής κουλτούρας. Αντιπαραγωγική ασάφεια με τρόπο που επισκιάζει ή εκτοπίζει την ουσία, επίσης, στον πολιτικό λόγο μερικών φορέων τίτλων. Οι τελευταίοι αδυνατούν να καταλάβουν ότι η άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων προηγείται δεν έπεται!
Είναι αυτονόητο ότι η Ελλάδα, ως φιλειρηνικό κράτος, είναι έτοιμο να συζητήσει ειρηνική επίλυση διαφορών για την διεθνή τάξη, αλλά η άσκηση δικαιώματος προηγείται οποιονδήποτε συνομιλιών. Ποτέ ένα βιώσιμο κυρίαρχο κράτος δεν θέτει την άσκηση των κυριαρχικών του δικαιωμάτων υπό την αίρεση ενός άλλου κράτους και μάλιστα αναθεωρητικού και απειλητικού.
Οι δε πρόνοιες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας ορίζουν ως κυριαρχία έως και 12 μίλια και την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ σύμφωνα με τις αντίστοιχες συνοδευτικές διατάξεις και την πρακτική που όλα τα κράτη ακολούθησαν. Το δε casus belli –που παρανομώντας εκστόμισε η Τσιλέρ το 1995– απορρίπτεται και καταγγέλλεται (έπρεπε βέβαια να είχε γίνει από καιρό).
Για ένα ακόμη λόγο, μια τέτοια παράνομη ακρότητα καθιστά αναγκαία μια πανίσχυρη εθνική αποτρεπτική στρατηγική. Τόσο ισχυρή αποτρεπτική απειλή που θα πείσει την Άγκυρα πως εάν η Τουρκία τολμήσει να επιτεθεί κατά της Ελλάδας η ελληνική αντεπίθεση θα την συντρίψει, όπως αξίζει σε κάθε αναθεωρητικό και επιθετικό κράτος, το οποίο μάλιστα, όπως και οι Ναζί, προτάσσει κριτήρια “ζωτικού χώρου”
Κατευναστικές παραφιλολογίες
Όλα τα υπόλοιπα είναι επικίνδυνες κατευναστικές παραφιλολογίες που οδηγούν σε μη άσκηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά και σε πολεμικές περιπέτειες καθότι ο κατευνασμός εκεί οδηγεί. Κανείς δεν έχει το δικαίωμα επειδή εξελέγη για να κυβερνήσει για κάποιο χρόνο, να δέχεται να παραδίδει έστω και μια ίντσα ελληνικής κυριαρχίας που προβλέπουν οι πρόνοιες του διεθνούς δικαίου.
Η θέση για εγκατάλειψη ακόμη και μιας ίντσας ελληνικής κυριαρχίας είναι παράνομη, πολιτικά ανήθικη και αντισυνταγματική. Αυτά δεν αλλάζουν με μεταμφίεση του κατευνασμού και του ενδοτισμού με ανάξια για σοβαρές συζητήσεις “επιχειρήματα”. Ούτε με επικοινωνιακά τεχνάσματα και κατατρομοκράτηση των πολιτών πως κατευνάζοντας αποφεύγουμε, δήθεν, πολεμικές περιπέτειες.
Εάν αμφισβητηθεί η ερμηνεία προνοιών του διεθνούς δικαίου και η απορρέουσα διεθνής τάξη, κάθε τρίτο ενδιαφερόμενο κράτος δύναται να προσφύγει στο διεθνές δικαστήριο μετά την άσκηση του δικού μας κυριαρχικού δικαιώματος. Εάν δεν το κάνει και απειλεί αποτρέπεται με εσωτερική και εξωτερική εξισορρόπηση (οικεία ισχύς και συμμαχίες). Μέχρι νεοτέρας, τελεία και παύλα.
Στην Ελλάδα, αντιστρέψαμε τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου και της διεθνούς πρακτικής: Αντί να τα ασκήσουμε, δεχόμαστε να διαπραγματευτούμε εάν και πως θα ασκήσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Μερικοί δε πολιτικά και στρατηγικά ανάποδα σκεπτόμενοι θεωρούν ως μόνο ευκταίο (ή γι’ αυτούς επιθυμητό!) τη συνεκμετάλλευση εντός της δικής μας υφαλοκρηπίδας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Έχουμε επαρκή ισχύ;
Επιτάσσεται να υπάρχει πάντα στο μυαλό το αξίωμα του Hans Morgenthau, ο οποίος ως προς αυτά αλλά και προς πολλά άλλα διαμόρφωσε την αμερικανική πολιτική σκέψη. Όπως υποστήριξε: «Βιώσιμο είναι εκείνο το κράτος, το οποίο έχει επαρκή ισχύ [και ως προς τούτο αναπτύσσει αξιόπιστη στρατηγική] εφαρμογής των προνοιών του διεθνούς δικαίου που αφορούν την κυριαρχία της επικράτειάς του».
Στις συζητήσεις μας με τις ΗΠΑ τις τελευταίες δεκαετίες αλλά και εσχάτως γιατί δεν ξεκαθαρίζεται ότι αυτή είναι η ελληνική θέση και ότι προχωρεί άμεσα, όπως έχει κυριαρχικό δικαίωμα να εφαρμόσει τις πρόνοιες του διεθνούς δικαίου της θάλασσας. Πως προχωρούμε σε συμφωνίες για αγωγούς (EastMed) εάν εκεί από όπου θα περάσουν δεν θα ισχύουν οι πρόνοιες του διεθνούς δικαίου όσον αφορά τα δικαιώματα της Ελλάδας; Γιατί νομίζουμε πως τα άλλα κράτη και ιδιαίτερα οι ΗΠΑ, εάν είμαστε τόσο αναξιόπιστοι και ως εκ τούτου μη βιώσιμο κράτος, ότι δεν θα έχουν εναλλακτικές αποφάσεις για την εκπλήρωση των συμφερόντων τους;
Όσοι διερωτώνται εάν έχουμε επαρκή ισχύ καλό είναι να γνωρίζουν τα εξής:
- Οι εξοπλισμοί δεν γίνονται κάθε χρόνο, αλλά με ορίζοντα δεκαετιών. Διαθέτουμε ακόμη στρατιωτική ισχύ που οφείλουμε να αξιοποιήσουμε αποτρεπτικά.
- Οι συντελεστές ισχύος είναι πολλοί (όπλα, εκπαίδευση, επιτελική οργάνωση, ανάπτυξη και συνδυασμός δυνάμεων, φρόνημα κτλ) και η βελτιστοποίηση-μεγιστοποίηση της ισχύος, όπως είναι καθιερωμένο στην στρατηγική ανάλυση, “έχει όριο τον ουρανό”.
- Η κοινωνικοπολιτική συναίνεση και στήριξη της κρατικής κυριαρχίας λειτουργεί πολλαπλασιαστικά.
- Πολλαπλασιαστικά λειτουργεί επίσης η καλή –όχι σίγουρα η γονυπετής– διπλωματία που διασφαλίζει την μέγιστη δυνατή εξωτερική εξισορρόπηση.
Αποκλιμάκωση και τουρκικές ραδιουργίες
Παραμένει γεγονός ότι η Ελλάδα τις τελευταίες δεκαετίες δηλώνει ότι επιφυλάσσεται να ασκήσει τα νόμιμα δικαιώματά της. Φαίνεται πολλοί έχουν τρομοκρατηθεί από το casus belli του 1995 (ή και βολευτεί με το να το επισείουν ως “δικαιολογία”). Έχουμε συμφέρον να καταδικαστούν νομικά τέτοιες παράνομες απειλές. Ταυτόχρονα αυτή η απειλή όπως και πολλές άλλες πιο πρόσφατες οφείλουν να κάνουν όλους να καταλάβουν ότι η ισχυρή αποτροπή και η άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων είναι μονόδρομος.
Ασφαλώς, εάν εμείς δεν εφαρμόσουμε τα προβλεπόμενα από το δίκαιο της θάλασσας για τα 12 μίλια, την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ και αντ’ αυτού ζητάμε από τις ΗΠΑ «να παρέμβει διπλωματικά» για να «έχουμε αποκλιμάκωση», αυτό που οι Αμερικανοί αντιλαμβάνονται είναι ότι την κυριαρχία μας μπορεί να την βάλουν στο τραπέζι του Προκρούστη των εν εξελίξει στρατηγικών παιγνίων με την Άγκυρα. Υπάρχει κάποιος που διαθέτει στοιχειώδη στρατηγική γνώση που να μην το βλέπει;
Το γεγονός πως οι Αμερικανοί έτσι διαμορφώνουν συγκεκριμένη δυσμενή για εμάς στρατηγική λογική ισχύει ακόμη περισσότερο, επειδή η εδώ πρεσβεία τους ενημερώνει για τις τάσεις και τις θέσεις σε όλο το πολιτικό φάσμα. Ερωτάται: Ακούστηκε κάτι τελευταία για άμεση εφαρμογή του διεθνούς δικαίου για τα 12 μίλια, την υφαλοκρηπίδα και για την ΑΟΖ; Για τα 12 μίλια κανείς δεν μιλά ως να είναι ανύπαρκτο ζήτημα.
Καζάν-καζάν
Αυτό που οι ιθύνοντες των τρίτων κρατών ακούνε καθημερινά είναι το καζάν-καζάν του τουρκικού αναθεωρητικού γλωσσαρίου που ξεστομίζουν ακόμη και άτομα, τα οποία κατέχουν θέσεις ευθύνης για την εθνική ασφάλεια. Ακούνε επίσης πολλά και μπερδεμένα για συνεκμετάλλευση εντός της κυριαρχίας μας. Γιατί λοιπόν οι ΗΠΑ αφού εμείς το ζητούμε –και τους συμφέρει από άποψη στρατηγικών χειρισμών αφάνταστα– να μην συνηγορήσουν για είσοδο στον λαβύρινθο “συνομιλιών αποκλιμάκωσης” με την Άγκυρα;
Ακούγεται επίσης ότι πρέπει να πάμε στην Χάγη, πριν ασκήσουμε τα κυριαρχικά δικαιώματα που προβλέπει το διεθνές δίκαιο. Η Χάγη, ένα βασικά ανύπαρκτο ζήτημα, έγινε αυτοκτονικά μήλο της έριδος στην εσωτερική συζήτηση, αλλά και στις διπλωματικές επαφές. Έτσι όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα πλέον κανείς δεν μας εμπιστεύεται και κανείς δεν μας θεωρεί αξιόπιστο συνομιλητή.
Στρατηγικές αποφάσεις, στρατηγικές συναλλαγές
Υιοθετείς αποφάσεις στρατηγικών προεκτάσεων και διεξάγεις στρατηγικές συναλλαγές όταν η δική σου στρατηγική εδράζεται πάνω σε ισχυρά θεμέλια. Δηλαδή κυριαρχία μέχρι 12 μίλια, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Ερείσματα δεν υπάρχουν όταν με δική σου “παράκληση” βρίσκονται υπό την αίρεση διαπραγματεύσεων με την Άγκυρα εντός του απέραντου και αδιέξοδου λαβύρινθου τουρκικών αναθεωρητικών αξιώσεων.
Επιπλέον, συναλλαγές με τις ΗΠΑ και άλλα ενδιαφερόμενα κράτη δεν μπορούν να γίνουν εάν η απόφαση για τα 12 μίλια δεν συνοδευτεί από αποφάσεις για ελεύθερες διαβάσεις, για τις οποίες έχουμε ήδη γράψει. Εξ ου και η διατύπωση “μέχρι 12 μίλια” όχι για να μπουν ερωτηματικά για το κατά πόσο αυτή είναι η αιγιαλίτιδα ζώνη, αλλά για να υπογραμμιστεί πως είναι κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας σε κάποια σημεία να οριστεί πλάτος της αιγιαλίτιδας ζώνης με τρόπο που θα δημιουργεί ελεύθερη διάβαση που αναιρεί επιφυλάξεις κρατών όπως οι ΗΠΑ και η Ρωσία.
Η ιστορική εμπειρία είναι διδακτική: Ο επιθετικός, αναθεωρητικός και απειλητικός αντίπαλος ανατολικά του Αιγαίου αφηνίασε: Προκλήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, απερίφραστη αξίωση με δήθεν “λύση” να διαλυθεί η Κυπριακή Δημοκρατία και εισέλθει στα πεδία της τουρκικής επικυριαρχίας, “Γαλάζια Πατρίδα”, Μνημόνια με Λιβύη και εσχάτως η Εύβοια είναι νησί. Υποθέτω πλέον και η Πελοπόννησος είναι νησί.
Εάν συνεχίσουμε έτσι, χωρίς να προταχθεί άμεσα μια πανίσχυρη αποτρεπτική προειδοποίηση, ο στρατηγικός ανορθολογισμός γιγαντώνεται με συνέπειες πέραν φαντασίας. Αντί αποτροπής, οδηγούμαστε σε πολεμική σύρραξη με τουρκικούς μάλιστα όρους, οι οποίοι, όπως συχνά ισχύει, ο επιτιθέμενος τους ορίζει στη βάση συναλλαγών στρατηγικών συμφερόντων με τα ηγεμονικά κράτη.
Το “δόγμα Νίξον” και γιατί η Ελλάδα έγινε αναλώσιμο κράτος
09/02/2020
Το 1989-90 κατεδαφίστηκε η εφάμιλλης ισχύος με τις ΗΠΑ, Σοβιετική Ένωση. Το αναμενόμενο αποτέλεσμα ήταν μεγάλα κενά ισχύος στις περιφερειακές ζώνες, μεγάλες ανακατανομές ισχύος και επί τρεις δεκαετίες τώρα όργιο ηγεμονικής διαπάλης. Όσον αφορά τις ΗΠΑ κύριος στρατηγικός σκοπός ήταν η όσο το δυνατό μεγαλύτερη γεωπολιτική διείσδυση μέσα στα κενά ισχύος που δημιουργήθηκαν πριν η Ρωσία ανασυνταχθεί και πριν το αναδυόμενο πολυπολικό σύστημα ωριμάσει.
Οι “ανθρωπιστικές επεμβάσεις” κατέστρεψαν πολλά κράτη με σκοπό τη στρατηγική εποπτεία και τον έλεγχο πλουτοπαραγωγικών πόρων, αγωγών και εμπορικών δρόμων. Τίποτα το περίεργο ή νέο: Όσο γνωρίζουμε ιστορία, αυτές είναι τυπολογίες στρατηγικών συμπεριφορών των ηγεμονικών δυνάμεων διαχρονικά επαναλαμβανόμενες. Το πρόβλημα για λιγότερο ισχυρά κράτη είναι όταν δεν έχουν γνώση και θέαση των ηγεμονικών στρατηγικών. Βλέπουν παγκοσμιοποίηση, αγαθοεργές ΜΚΟ και αχρηστία του οικείου κράτους!
Φαντασιόπληκτοι φορείς ιδεολογημάτων προκάλεσαν χειμάρρους καταγεγραμμένων παρακρούσεων περί παγκοσμιοποίησης και ασημαντότητας του κράτους. Η Ευρώπη θα ενωνόταν από τους αγαθοεργούς και γι’ αυτό κοινωνικοπολιτικά ανεξέλεγκτους κερδοσκόπους, τεχνοκράτες και τοκογλύφους. Κάποιες διεθνικές ΜΚΟ, συχνά ελληνόφωνες, διασυνδεδεμένες με κερδοσκόπους και με ξένα ινστιτούτα ποικιλόχρωμων χρηματοδοτήσεων βομβάρδιζαν τον ελληνικό δημόσιο διάλογο με κατευναστικές θέσεις.
Επιπλέον, επηρέασαν δραστικά την κρατική πολιτική και εκμηδένισαν το κράτος στρατηγικά. Κανείς δεν μπορεί να ξεχάσει τους “χρηματοδότες” “ιεραποστολικών” εκστρατειών υπέρ του σχεδίου Ανάν. Ακριβώς, επειδή ισχύει το scripta manent, υπάρχουν κάσες ολόκληρες αρθριδίων, επιφυλλίδων και χλευαστικών “αναλύσεων”. Επί τρεις δεκαετίες οι ΜΚΟ στέκονταν ολόρθοι απέναντι στην ελληνική αποτρεπτική στρατηγική, χαρακτηρίζοντάς την πολεμοκάπηλη και χλεύαζαν το εθνικό συμφέρον. Μας έλεγαν ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν μπορούσε να υποβάλει αίτηση ένταξης στην ΕΕ, γράφτηκε ολόκληρο βιβλίο γι’ αυτό και εμείς ένα άλλο για να το αντικρούσουμε.
Ο περίεργος ρόλος ΜΚΟ
Καταπολεμήθηκε ο Ενιαίος Αμυντικός Χώρος Κύπρου-Ελλάδας που είναι αναγκαίος για να υπάρξει ισορροπία και στρατηγικός ορθολογισμός για διαπραγματεύσεις στη βάση της ευρωπαϊκής νομιμότητας. Οι εν λόγω ΜΚΟ, όπως ήταν αναμενόμενο υποστήριζαν επί χρόνια ίσως και με μεγαλύτερο φανατισμό από τους Τούρκους το ανελεύθερο και αντιδημοκρατικό σχέδιο Ανάν.
Πολλά από όσα συμβαίνουν ερμηνεύονται από το γεγονός ότι οι δράστες τόσο χονδροειδών λανθασμένων (στην καλύτερη περίπτωση) θέσεων συνεχίζουν να πρωταγωνιστούν. Μάλιστα, το κάνουν, υπερφαλαγγίζοντας(;) την κυβέρνηση. Είναι ή δεν είναι περίεργο τη στιγμή που οι στρατηγικές εξελίξεις είναι καταιγιστικές, ΜΚΟ να έχουν επαφές με αντιπροσώπους της αντίπαλης δύναμης και στη συνέχεια οι ΜΚΟ να “συμβουλεύουν” την κυβέρνηση; Σε κάθε βιώσιμο κράτος η κυβέρνηση δεν εξαρτάται από τις συμβουλές ΜΚΟ, αλλά από εντεταλμένα κρατικά επιτελεία που ορκίζονται να υπηρετούν το εθνικό συμφέρον.
Η Εκκλησία του Δήμου πρότυπο για τις κομματικές οργανώσεις
Τέτοια φαινόμενα είναι ανεξήγητα, περίεργα και επικίνδυνα για την εθνική ασφάλεια ενός κράτους, ιδιαίτερα όταν το πολυπολικό διεθνές σύστημα γίνεται ολοένα και πιο ανταγωνιστικό και συγκρουσιακό. Mε τον τρόπο αυτό, επαναπροσδιορίζονται οι πλανητικές και περιφερειακές ισορροπίες, ανακατανέμονται θέσεις και ρόλοι. Ακόμη, συρρικνώνονται ή εκμηδενίζονται απρόσεκτα μη βιώσιμα κράτη.
Πολύ περισσότερο και για τους γνωστούς γεωπολιτικούς λόγους στην περιοχή μας λαμβάνουν χώρα μεγάλες ανακατανομές. Ο ρόλος των ΗΠΑ στο πολυπολικό διεθνές σύστημα, το οποίο ωριμάζει ολοένα και περισσότερο, είναι αναμφίβολα σημαντικός. Με κάθε κριτήριο, υπερτερούν κάθε άλλης ηγεμονικής δύναμης. Όμως, λόγω κινδύνου πυρηνικής σύρραξης εάν υπάρξει σύγκρουση με τη Ρωσία, κινούνται μεθοδικά διαχειριζόμενες τις περιφερειακές ισορροπίες και τις ανακατανομές ρόλων. Όσο προχωρούμε βαθύτερα στον 21ο αιώνα επιταχύνονται οι στρατηγικές ανακατατάξεις πλανητικά και περιφερειακά. Στην Ελλάδα, όμως, μας βομβαρδίζουν με ανορθολογική “καζάν-καζάν” συνεκμετάλλευση.
Ανανεωμένο “δόγμα Νίξον” και Ελλάδα
Μετά την αμερικανική επεμβατική υπερεπέκταση των προηγούμενων Αμερικανών προέδρων, που προκάλεσε χάος σε πολλά περιφερειακά υποσυστήματα, εδώ και μερικά χρόνια επανέρχεται μια ανανεωμένη εκδοχή του “δόγματος Νίξον”. Κυρίως αυτό είναι το αίτιο της εναλλαγής επιτελών του προέδρου Τραμπ, π.χ. του –κατά τον ίδιο τον πρόεδρο– “πολεμοχαρούς” Τζον Μπόλτον.
Λόγω του κινδύνου πυρηνικού πολέμου επιδιώκεται αφενός να διατηρηθεί κατά το δυνατόν ο ρυθμιστικός ρόλος των ΗΠΑ, αφετέρου η Ουάσινγκτον να αποστασιοποιηθεί όσο μπορεί από τις ολοένα και πιο περίπλοκες περιφερειακές διενέξεις. Οι περιφερειακές διενέξεις οφείλονται σε πολλούς λόγους, κυρίως όμως επειδή ωριμάζουν και βαθαίνουν τα προβλήματα που προκάλεσε η από-αποικιοποίηση.
Οι ΗΠΑ άρχισαν (με αφετηρία το Βιετνάμ) να αποχωρούν από εμπλοκές που το κόστος ήταν μεγαλύτερο του οφέλους. Παράλληλα, άρχισαν να εισέρχονται σε πελατειακές σχέσεις με περιφερειακές δυνάμεις που προκαλούσαν γεγονότα, τα οποία εκπλήρωναν μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα στρατηγικά σχέδια. Αυτά ισχύουν πλέον πολύ περισσότερο στις μέρες μας εκ του γεγονότος πως το πολυπολικό διεθνές σύστημα ωριμάζει.
Οι ΗΠΑ διατηρούν στόλους και βάσεις, εναλλάσσουν τις πελατειακές συμμαχικές συγκλίσεις και ταυτόχρονα επιφέρουν στρατιωτικά πλήγματα εάν και όταν κρίνουν ότι απαιτείται “ρύθμιση” των εξελίξεων. Αντίθετα με τους αιθεροβάμονες, οι μεγάλες δυνάμεις και πολύ περισσότερο οι ΗΠΑ δεν βλέπουν εχθρούς και φίλους, καλούς και κακούς, ωραίους και άσχημους. Βλέπουν ορθολογιστές ή ανορθολογικούς.
Υποβάθμιση ή εκμηδένιση της Ελλάδας
Η ορθολογιστική και επιδέξια κινούμενη Τουρκία (υπολογισμοί κόστους-οφέλους και ανάληψη ρίσκων βαθύτατων προεκτάσεων) αυξάνει ακάθεκτα και ουσιαστικά τη στρατηγική παρουσία της. Συνάμα, δημιουργεί προϋποθέσεις μεγάλων ανακατανομών ισχύος (Κύπρος, Αιγαίο, Θράκη, Λιβύη και ανατολικά των συνόρων της) και ελίσσεται μεταξύ των ΗΠΑ και Ρωσίας. Έτσι, η Τουρκία εκπληρώνει σκοπούς που την ενισχύουν με τον Ερντογάν στην εξουσία ή και χωρίς αυτόν εάν αλλάξει η ηγετική ομάδα.
Διαρκές ζητούμενο η ευρωπαϊκή ταυτότητα;
Ενόψει των παραπάνω στρατηγικών εξελίξεων, η Ελλάδα δεν είναι απλώς ανύπαρκτη, διανύοντας μακρόχρονη αριστεροδεξιά φάση “ύπνου”, που είχε αφετηρία τις παγκοσμιόπληκτες ασυναρτησίες της δεκαετίας του 1990. Εισήλθε σε κατευναστικό κατήφορο που οδηγεί στην άβυσσο. Οι κραυγές για “καζάν-καζάν” που κάποιοι στις ΗΠΑ ευνοούν και ενθαρρύνουν με γνωστούς τρόπους έγιναν ασυγκράτητες.
Διασπείρουν εκτιμήσεις πως η Ελλάς θα σωθεί και θα βρούμε την ησυχία μας εάν δώσουμε την Κυπριακή Δημοκρατία στην Τουρκία (αυτό σημαίνει Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία με πολιτική ισότητα σε εθνική βάση). Επιπλέον, εκτιμούν πως η Ελλάδα θα ησυχάσει εάν αρχίσει μακρόχρονη συζήτηση για Χάγη που θα ασχοληθεί με την αναθεώρηση της κυριαρχίας της ελληνικής επικράτειας.
Απούσα Ελλάδα
Δεν χρειάζεται μεγεθυντικός φακός για να δει κανείς δύο πράγματα, από τα οποία η Ελλάδα είναι παντελώς απούσα ή για τα οποία εισπράττει μόνο λόγια.
Πρώτον, η Τουρκία κινούμενη ορθολογιστικά με ανυποχώρητους όρους εθνικών συμφερόντων εκμεταλλεύεται την κάποιου είδους αναβίωση του”δόγματος Νίξον”. Επίσης, εξελίσσεται σε περιφερειακή δύναμη επιτυγχάνοντάς το με την γνωστή μέθοδο της αμφίπλευρης λυκοφιλίας. Μάλιστα, το κάνει με τρόπο που μπορεί ακόμη να προκαλέσει μικρή ή μεγάλη ρωγμή με τον έναν (Ρωσία), αλλά αν αυτό συμβεί θα εισπράξει μεγάλα ανταλλάγματα από τον άλλον (ΗΠΑ). Με ρευστό και συχνά απρόβλεπτο αλλά αποδοτικό τρόπο εξελίσσεται σε πελατειακό δρώντα των ηγεμονικών δυνάμεων, όσον αφορά τις περιφερειακές εξελίξεις. Έχοντας αρχίσει να κατατρίβεται στη Συρία χρησιμοποιεί τις αντιθέσεις με τη Ρωσία, για να προσεγγίσει τις ΗΠΑ με δικούς της όρους.
Δεύτερον, με την ελληνική συνδρομή που ενσαρκώνεται στο διόλου αθώο “καζάν-καζάν” και με την παράδοση της Κύπρου στο τουρκικό στρατηγικό πιάτο προκαλεί βραχυχρόνιες αθέατες μεν, αλλά αναπόδραστα βαθύτατες στρατηγικές αποφάσεις που μοιραία αποβαίνουν εις βάρος της Ελλάδας σε όλα τα μέτωπα. Για να εκπληρωθούν τα εθνικά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένης της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας της Ελλάδας, απαιτείται κράτος. Επιπρόσθετα, χρειάζεται εθνική αποτρεπτική στρατηγική που το αξιοποιεί σωστά, ειδικά τις Ένοπλες Δυνάμεις. Δεν τα έχουμε. ΜΚΟ, όμως, έχουμε…
Κατηγορίες:πολιτική σκέψη, στρατηγική ανάλυση, συμμαχίες, συναλλαγές, υφαλοκρηπίδα, Ήφαιστος, Αποτρεπτική στρτηγική, Αριστοτέλης, ΑΟΖ, Αιγιαλίτιδα ζώνη, Διεθνής πολιτική, Διεθνείς Συμβάσεις, Ελληνική στρατηγική, Ενιαίος Αμυντικός Χώρος, Θουκυδίδης, Κυπριακό, Τουρκική απειλή, αποτρεπτική στρατηγική, δίκαιο της θάλασσας, διεθνές δίκαιο, διεθνής νομιμότητα, διεθνείς σχέσεις
